§ 03 / Temperatura

Mapy termiczne - znajdź zimne kotliny, zanim zrobi się -2°C

Przymrozek nie uderza równo. W tej samej uprawie jedne fragmenty schodzą do -3°C, a inne zostają nad zerem - różnica robi się w terenie, w miejscach, gdzie zbiera się zimne, ciężkie powietrze. Mapy temperatury powierzchni (LST) z satelity pokazują ten rozkład, zanim będzie za późno na reakcję.

Co to jest i po co

LST (Land Surface Temperature) to temperatura powierzchni terenu mierzona w podczerwieni termicznej. W skali parceli ujawnia coś, czego nie pokaże stacja pogodowa mierząca w jednym punkcie:

  • zimne kotliny - obniżenia terenu, gdzie spływa i zastyga mroźne powietrze
  • ciepłe stoki - wypukłości i skłony, z których zimne powietrze ścieka niżej
  • mapy nocne - najważniejsze, bo przymrozek radiacyjny tworzy się w bezwietrzne, pogodne noce

Wiedząc, które parcele są chłodnią całej okolicy, planujesz mądrzej: co tam sadzić, gdzie ustawić świece czy wiatraki, a których fragmentów zwyczajnie unikać przy najwrażliwszych odmianach.

Jak to liczymy

Dane termiczne pochodzą głównie z Landsat (NASA, kanał termiczny, ~100 m przeskalowane do 30 m, co ~16 dni). To rzadszy i „grubszy" sygnał niż NDVI, dlatego traktujemy go jako mapę ryzyka terenowego - wzór zimnych i ciepłych miejsc jest stały przez sezony - a bieżące ostrzeżenia opieramy o prognozę pogody nałożoną na tę mapę.

Ograniczenie jak w każdej optyce: chmury zasłaniają pomiar. Dlatego mapa termiczna służy do planowania (gdzie jest ryzyko), a nie do minutowego alarmu - ten daje prognoza meteo.

Przykład z Pustkowia

Najniższy fragment naszej winnicy to klasyczna kotlina przymrozkowa - wiosną potrafi być o 2-3°C zimniejszy od górnych rzędów w tę samą noc. Mapa termiczna pokazała to jednoznacznie, więc najwrażliwsze odmiany trzymamy wyżej, a dół obsadzamy tym, co znosi wiosenny chłód.

Temperatura · LST (noc)zimna kotlina −3°Cchłodnociepło
Wizualizacja poglądowa - nocna mapa termiczna

Co z tym zrobić w praktyce

Mapa termiczna to przede wszystkim narzędzie planowania, nie gaszenia pożarów. Wiedząc, które parcele są chłodnią okolicy, podejmujesz decyzje, których nie da się cofnąć w jedną noc: gdzie sadzić najwrażliwsze odmiany (wyżej, poza kotlinami), gdzie ustawić świece parafinowe albo wiatrak przeciwprzymrozkowy, a które fragmenty po prostu przeznaczyć pod odporniejsze uprawy. Gdy prognoza zapowiada przymrozkową noc, mapa mówi Ci, gdzie skupić ograniczone siły i sprzęt - zamiast rozkładać ochronę równo po całej uprawie, w tym po miejscach, którym nic nie grozi.

Najczęstsze pytania

Czy to ostrzeże mnie w noc przymrozkową?+
Minutowy alarm daje prognoza pogody, nie satelita. Mapa termiczna mówi wcześniej co innego, równie ważnego: które parcele są najbardziej narażone - żebyś wiedział, gdzie skupić ochronę.
Frazy typu „przymrozki wiosenne" - to o tym?+
Tak. Wiosenny przymrozek po pęknięciu pąków potrafi wyciąć plon w jedną noc. Mapa zimnych kotlin to pierwszy krok, żeby się przed nim ustawić.
100 m rozdzielczości - czy to nie za mało?+
Do bieżącej diagnozy pojedynczego krzewu - tak. Ale rozkład ciepła w terenie zmienia się w skali dziesiątek metrów i jest stały, więc do mapy ryzyka termicznego to wystarcza.

Powiązane warstwy

Jedna warstwa to za mało - dane satelitarne działają najlepiej razem. Zobacz pozostałe:

Sprawdź ryzyko przymrozku Zobacz zastosowania
Tweaks